JEROEN EISINGA - Sehnsucht; film

18.09.2004 - 05.12.2004

Van 18 september t/m 5 december 2004 was in het Kabinet van De Hallen Haarlem de film Sehnsucht van Jeroen Eisinga te zien. Het is een zwart-wit film, zonder geluid, uit 2002 van 9 minuten waarin een dode zebra zien is, die ogenschijnlijk nog ademt en beweegt.

Beleving

De film kan misschien nog het best omschreven worden als een visueel onderzoek naar de dood. Gedurende vier maanden verbleef Eisinga in Kenia en observeerde een dode zebra. Hij legde het ontbindingsproces vast op foto’s, die aan elkaar gemonteerd zijn tot een film. Door de montage wordt het ontbindingsproces versneld getoond waarbij het dode dier, door de uitzetting en inkrimping van het kadaver, lijkt te ademen. Eisinga wil met dit werk niet de indruk wekken van een wetenschappelijk project maar wel een bepaalde gemoedstoestand oproepen bij de toeschouwer. De film is gemaakt in de traditie van de Duitse Romantiek, waarin het ging om het bestuderen van natuurlijke fenomenen. Door met een afstandelijke blik de natuurlijke fenomenen te observeren hoopte men tot een inzicht te komen dat grenst aan religieuze beleving.

Eisinga zegt hier zelf over:” Het Duitse Sehnsucht verwijst niet naar een plaats of een persoon, en bovendien kan het verwijzen naar iets dat er is geweest maar ook naar iets dat er nooit is geweest. Het is dus abstracter. Mijn film gaat over deze absentie, de leegte, iets dat er niet is, het hiaat en de pijn die daarover gevoeld wordt. Het gaat om de pijn van het niet weten. Als je een "ding op zich" kunt bestuderen, dan probeer ik "het ontbreken van dat ding" te bestuderen. Het gaat dus over het missen, niet weten, niet beleven, niet leven en dus, in zekere zin, over de dood tijdens het leven”.

Onbehagen

De films van Jeroen Eisinga (Delft, 1966) zijn komisch, absurd, soms tragisch of pathetisch, maar altijd prikkelend. Eisinga provoceert op een manier die verwarring en een gevoel van onbehagen oproept. De waarnemer wordt telkens op het verkeerde been gezet. Een verwachte climax, verlossing, oplossing of plot blijft achterwege, of neemt een volledig onverwachte wending. Het is echter juist die ambiguïteit, die spanning tussen echt en onecht, tussen werkelijkheid en fictie waar het in Eisinga’s werk, op verschillende niveaus, om gaat. De door film en TV opgezweepte verlangens van het publiek naar actie, naar sensatie, naar een plot of een climax, naar een verdeling in goed en slecht, naar helden – gekweekte verlangens die ook op de werkelijkheid zelf geprojecteerd worden – worden door Eisinga echter niet bevredigd.