GUIDO VAN DER WERVE - Minor Pieces

14.03.2009 - 01.06.2009

De Hallen Haarlem presenteerde een solotentoonstelling van de jonge, maar reeds internationaal gelauwerde Nederlandse kunstenaar Guido van der Werve (1977, Papendrecht). Deze heeft een klein oeuvre van korte films opgebouwd waarin hijzelf de hoofdrol speelt. Sommige films tonen door hemzelf uitgevoerde handelingen, geïnspireerd op de traditie van de performancekunst uit de jaren ’70. Zo liep hij voor Nummer acht (2007) over een bevroren ijszee voor een ijsbreker uit, en stond hij voor Nummer negen (2007) exact 24 uur lang op de Noordpool. Van der Werve vertolkt in deze werken een typisch Romantische held: een eenzame figuur die zijn lot tart door zich fysiek over te leveren aan de grillen van de natuur en aldus op zoek gaat naar een verhevigde ervaring van de werkelijkheid. 

In de tentoonstelling stond Van der Werves nieuwste, meest ambitieuze film centraal: Nummer twaalf(2009). Deze film draait om drie onoplosbare ‘oneindigheidsvraagstukken’ die in drie scènes worden behandeld: het Koningsgambiet (een riskante opening in het schaakspel), het stemmen van een piano, en het tellen van de sterren aan de hemel. De kunstenaar filmde deze scènes op spectaculaire locaties: de legendarische Marshall Chess Club in New York, de actieve vulkaan Mount St. Helens in noordwest Amerika en de San Andreas breuklijn in Californië.

Waar in zijn eerdere films klassieke muziek altijd nadrukkelijk aanwezig is, heeft de kunstenaar voorNummer twaalf de muziek op een inventieve manier in het werk geïntegreerd. Op basis van een zelfverzonnen vertaling van schaaknotatie naar notenschrift bouwde Van der Werve een unieke schaakpiano. Het is een schaakbord met eronder een pianomechaniek, waardoor de 64 velden van het speelbord ook fungeren als pianotoetsen. Zo worden tijdens een partijtje schaak de zetten vanzelf noten, waarmee vervolgens een compositie wordt gevormd. De schaakpartij tussen Van der Werve en een grootmeester, die als een rode draad door de film loopt, produceert zo letterlijk de filmmuziek.

Van der Werves werk kan worden opgevat als een aanklacht tegen het gevoelloze rationalisme van de (post)moderne tijd. De kunstenaar lijkt op zoek naar manieren om de wereld te ‘hertoveren’; om kleine, persoonlijke wonderen te laten plaatsvinden die een kortstondige ontsnapping aan de sleur van alledag mogelijk maken en ons vol verbazing de wereld opnieuw laten aanschouwen.

Naast Nummer twaalf en de schaakpiano werden uit de collectie van het museum Nummer vier(2005) en Nummer zes (2006) getoond, twee films die wat betreft vorm (lange shots, trage camerabewegingen) en onderwerp (muziek) sterk verwant zijn aan Nummer twaalf.

Evenementen

Tijdens de opening van de tentoonstelling vond een mini-schaaktoernooi plaats, waarbij schaakgrootmeesters gebruik maakten van de door de kunstenaar zelf gebouwde schaakpiano uitNummer twaalf. In het kader van deze tentoonstelling organiseerde De Hallen Haarlem daarnaast twee lezingen. Guido van der Werve gaf een artist talk en kunsthistoricus- en criticus Sacha Bronwasser verzorgde een lezing over het werk van Guido van der Werve. De lezing, getiteld Over de nietige mens en het grote verlangen, is via onderstaande link te beluisteren.

lezing_sacha_bronwasser.mp3

Fotografie: Gert Jan van Rooij

Download de tentoonstellingsgids