UP CLOSE AND PERSONAL - Featuring The Common Sense van Melanie Gilligan

13.12.2014 - 01.03.2015

Beroering stond centraal in de internationale groepstentoonstelling Up Close and Personal die te zien was in De Hallen Haarlem. Kunst heeft het vermogen om de kijker direct te raken, een sensatie die voorafgaat aan taal en denken. In Up Close and Personal gingen kunstenaars op uiteenlopende manieren om met beroering. De tentoonstelling was samengesteld door conservator Xander Karskens en directeur Ann Demeester. Met werk van o.a. David Hammons, Hassan Khan, Meiro Koizumi, Steve McQueen en Wolfgang Tillmans.

Affect

In Up Close and Personal vroegen de curatoren zich af op basis van een subjectieve selectie van kunstwerken hoe beroering een rol speelt binnen de hedendaagse kunst. Ze waren hierbij bijzonder geïnteresseerd in het begrip ‘affect’. Affect is een begrip dat recent in de hedendaagse kunst door diverse kunstenaars en curatoren wordt onderzocht. De term wordt veelvuldig gebruikt om te verwijzen naar een stadium dat aan de emotie of het gevoel voorafgaat. Emotie laat zich (doorgaans) in taal uitdrukken, affect daarentegen is pre-verbaal te noemen: het komt vóór de taal. Affect is direct en lichamelijk, bijna primitief en intuïtief.

Beleving en reflectie

Kunstwerken kunnen dit soort beroering opwekken, kunstenaars kunnen bewust van dit soort ‘affectief effect’ gebruikmaken. Up Close and Personal was samengesteld uit werken die op uiteenlopende manieren omgingen met dit artistieke potentieel: soms door een intieme, persoonlijke relatie met de kijker te creëren. Of door juist sterk zintuiglijke ervaringen te bieden, die vóór de ratio uit een effect op de kijker bewerkstelligen. De tentoonstelling bood zowel die affectieve beleving, als reflectie op de rol van affect. Met werken uit de collectie en bijdragen van:

Sven Augustijnen (BE)
Jo Baer (US)
Rosa Barba (IT)
Thierry De Cordier (BE)
Eamonn Harnett (NL)
David Hammons (US)
Dorota Jurczak (PL)
Hassan Khan (EG)
Meiro Koizumi (JP)
Steve McQueen (UK)
George Minne (BE)
Matt Stokes (UK)
Wolfgang Tillmans (DE)
Taocheng Wang (CN)

Persoonlijke toelichting

Op de tentoonstelling waren '2 stemmen' te lezen bij alle werken, van de samenstellers directeur Ann Demeester en conservator Xander Karskens. Deze persoonlijke toelichting was ook beschikbaar in de De Hallen Haarlem app. Daarnaast schreven de samenstellers van Up Close and Personal een brief aan de bezoeker, deze is hier te lezen.

Performance Eamonn Harnett

Op zondagen 14 december, 11 januari en 15 februari vond in de tentoonstelling Up Close and Personal een performance plaats van kunstenaar Eamonn Harnett.

Empathie en Emoties

Belangrijk onderdeel van de tentoonstelling was de presentatie van The Common Sense, een nieuw meerledig filmproject van de in Londen en New York woonachtige kunstenaar Melanie Gilligan, gecoproduceerd door De Hallen Haarlem in een uniek samenwerkingsverband met Casco en de Appel arts centre. In dit scifi-feuilleton draait het verhaal om een ‘empathy device’, een soort prothese die ons in staat stelt om in de toekomst de gevoelens van een ander persoon direct te ervaren.
Tegelijkertijd was in het Frans Hals Museum de tentoonstelling Emoties - Geschilderde gevoelens in de Gouden Eeuw te zien waardoor alle presentaties in het Frans Hals Museum | De Hallen Haarlem een subtiele thematische noemer deelden.

Fotografie: Gert Jan van Rooij

Download de tentoonstellingsgids